Đảng Cộng Sản Việt Nam Qua Những Biến Động Trong Phong Trào Cộng Sản Quốc Tế . (1)
( Nguyễn Minh Cần )
Giới Thiệu Về Tác Giả
Ông Nguyễn Minh Cần sinh năm 1928 tại Huế. Ông tham gia kháng chiến trước tháng 8 năm 1945 khi c̣n là học sinh ở Huế. Năm 1946, ông là đảng viên Đảng Cộng Sản Đông Dương, và hoạt động ở Thừa Thiên với chức vụ Ủy Viên Thường Vụ Tỉnh Ủy Thừa Thiên.
Sau đó, ông hoạt động bí mật tại Hà Nội từ năm 1951. Từ tháng 10 năm 1954 đến 1962 ông làm Ủy viên thường vụ Thành ủy Hà Nội, Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội, chủ nhiệm báo Thủ đô Hà Nô.i. Năm 1962 ông được đảng Lao động Việt Nam (nay là đảng CSViệt Nam) cử đi học trường Đảng Cao cấp tại Liên Xô.
Trong thời gian này, phe Lê Duẫn và Lê Đức Thọ, lúc đó ngả theo đường lối chống Liên Xô của đảng CS Trung Quốc, đă mở một chiến dịch truy bức quy mô nhằm thanh toán những người mà họ cho là có tư tưởng theo chủ nghĩa xét lại của Liên Xô. Nhiều đảng viên và ngay cả những trí thức không dính dáng ǵ đến đảng Lao động Việt Nam cũng bị hăm hại một cách đê tiê.n. Trước t́nh h́nh đó, ông Nguyễn Minh Cần và một số đảng viên cao cấp khác của đảng Lao động Việt Nam đă quyết định xin tỵ nạn chính trị tại Liên Xô. Mặc dù Liên Xô đă từ chối lời yêu cầu của Việt Nam và không giao trả ông cho Việt Nam nhưng đă bắt ông không được phép hoạt động chính trị nữa và phải đổi cả tên họ (thành tên Nga) để bảo toàn an ninh. Vợ và các con của ông ở Việt Nam bỗng nhiên trở thành nạn nhân của chính sách trả thù hèn hạ của tập đoàn thống trị CS Việt Nam.
Từ năm 1989 ông Nguyễn Minh Cần đă tham gia tích cực vào "Phong trào nước Nga Dân chủ", một phong trào vận động dân chủ lớn tại Nga. Cùng với người vợ Nga, ông Nguyễn Minh Cần đă tham gia vào chiến dịch bảo vệ Ṭa Nhà trắng của Phong trào và phá vỡ cuộc đảo chánh của phe nhóm CS tại Nga vào tháng 8 năm 1991. Ông Nguyện Minh Cần hiện đă về hưu. Phần lớn thời giờ ông dành để nghiên cứu Phật học và viết các bài nghiên cứu chính trị. Ông hiện là một nhân sĩ và là một cây bút quen thuộc và được quí mến ở Mỹ và Âu Châu. Quyển sách "Công lư đ̣i hỏi" (nhà xuất bản Văn Nghệ, California, 1998) là tập hợp những bài viết của ông từ 1992đến 1998.
Tác phẩm thứ hai sắp được xuất bản tác giả Nguyễn Minh cần là quyển sách "Đảng Cộng sản Việt Nam qua những biến động trong phong trào cộng sản quốc tế". Điểm đặc biệt là quyển sách được viết dựa trên những nhận thức mới, nhờ tác giả được vào tham khảo tại Kho Lưu trữ của Quốc tế Cộng sản tại Moskva, nay là Trung tâm Lưu trữ Văn kiện Lịch sử Hiện đại (RSKHIDNI).
>>> Đảng Cộng Sản Việt Nam Qua Những Biến Động Trong Phong Trào Cộng Sản Quốc Tế . <<<
Đảng cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) qua những biến động trong phong trào cộng sản quốc tế (PTCSQT) là một đề tài khá rô.ng. Việc nghiên cứu kỹ đề tài này có thể giúp ta hiểu được nhiều vấn đề thuộc về quá khứ không xa, cũng như hiện tại và tương lai của đất nước. Để có thể có cái nh́n bao quát giúp cho việc nghiên cứu được sâu, người viết xin tŕnh bày theo tŕnh tự sau đây:
Đôi điều về đảng cộng sản (ĐCS) và PTCSQT,
Đôi điều về ĐCSVN,
Những thời kỳ biến động lớn nhất trong lịch sử PTCSQT,
ĐCSVN qua những biến động đó.
Những vấn đề này liên quan chặt chẽ với nhau. Có hiểu được thực chất của ĐCS nói chung và PTCSQT th́ dễ dàng nắm bắt được những đặc điểm chính của ĐCSVN, và khi biết rơ những đặc điểm đó rồi th́ dễ dàng hiểu được thái độ của ĐCSVN trước những biến động lớn trong PTCSQT, và nhất là hiểu được thái độ của ĐCSVN trong t́nh h́nh hiện nay trước xu thế chung của thời đại, đồng thời có thể dự đoán phần nào sự chuyển biến t́nh h́nh đất nước trong tương laị
Đây là một bài có tính chất nghiên cứu, nên người viết chủ yếu dựa trên sự kiện thực tế và tŕnh bày thẳng thắn, không thêm bớt, không thiên vị để bảo đảm tính khách quan.
Nhận thức rằng những điều tŕnh bày dưới đây mới chỉ là nét phác họa chưa đầy đủ, sức của người viết th́ có hạn, mà đề tài lại lớn cần có sự nghiên cứu sâu hơn và kỹ hơn của nhiều người, nên mong mỏi và hoan nghênh các nhà nghiên cứu cùng các bạn đọc góp sức, góp ư để vấn đề được sáng tỏ thêm. Người viết sẵn sàng đón nhận với ḷng biết ơn mọi ư kiến phê b́nh xây dư.ng.
I. ĐÔI ĐIỀU VỀ ĐCS VÀ PTCSQT
Trước hết, cần biết qua quan điểm của các lănh tụ cộng sản Marx, Engels, Lenin, Stalin và Mao Trạch Đông về ĐCS, cũng như thực tiễn xây dựng đảng của họ, để dễ hiểu về ĐCSVN, v́ xưa nay những người lănh đạo cộng sản Việt Nam đều coi quan điểm lư luận của các lănh tụ đó là "kim chỉ nam cho hành động" của họ, c̣n các Đảng cộng sản Liên Xô (ĐCSLX), Trung Quốc (ĐCSTQ) là khuôn mẫu để họ rập theo xây dựng ĐCSVN.
A. Quan điểm của Marx-Engels về ĐCS
Khi nghiên cứu xă hội tư bản, Karl Marx và Fredrich Engels cho rằng cuộc cách mạng công nghiệp ở các nước Âu Mỹ đă sinh ra giai cấp vô sản, lực lượng xă hội chủ yếu tạo ra mọi của cải vật chất của xă hội tư bản chủ nghĩa. Trong quá tŕnh sản xuất, giai cấp vô sản tạo ra giá trị và giá trị thặng dư, và giai cấp tư bản ăn bám đă chiếm đoạt thứ giá trị thặng dư này để trở nên giàu có. Toàn bộ quá tŕnh phát triển của chủ nghĩa tư bản làm cho giai cấp vô sản, nhất là vô sản công nghiệp, trở thành giai cấp tiên tiến nhất, có tổ chức nhất, cách mạng triệt để nhất, nó là giai cấp lănh đạo cách mạng vô sản, nó sẽ là kẻ đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản và xây dựng nên xă hội mới, xă hội cộng sản chủ nghĩa. Muốn làm được nhiệm vụ lịch sử đó, theo Marx và Engels, th́ "phải tổ chức những người vô sản thành giai cấp (ư nói phải tổ chức đảng của vô sản - NMC), lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp vô sản giành lấy chính quyền" (xem: "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản". NXB Sự Thật, Hà Nội, 1983, tr.66).
Trong bài này, chúng tôi không muốn bàn nhiều đến sai lầm trong luận điểm của Marx và Engels về vai tṛ của giai cấp vô sản trong nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, cũng như vai tṛ lănh đạo của giai cấp đó trong xă hội, v́ đề tài đó thuộc một vấn đề khác rộng hơn. Nhưng v́ luận điểm đó là cơ sở đặt nền móng cho toàn bộ học thuyết của hai ông, trong đó có lư luận về đảng của giai cấp vô sản, nên buộc ḷng cũng phải nói qua. Luận điểm trên của Marx và Engels về vai tṛ của giai cấp vô sản là dựa trên sự phân tích xă hội tư bản được tŕnh bày một cách thiên lệch trong bộ "Tư bản" của Marx. V́ tác giả của nó muốn đề cao vai tṛ của giai cấp vô sản, nên khi tŕnh bày về kinh tế tư bản chủ nghĩa đă cố t́nh chỉ nhấn mạnh đến đến vai tṛ lao động, chủ yếu bằng chân tay, của giai cấp vô sản trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa nói chung, cũng như trong sự cấu thành giá trị và giá trị thặng dư nói riêng, mà coi nhẹ hoặc không đếm xỉa đến thứ lao động quan trọng nhất, quyết định nhất là lao động bằng trí tuệ của tầng lớp trí thức, nhất là trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, tức là lớp người tạo nên nền sản xuất với kỹ thuật tiên tiến, hiện đại, và của tầng lớp quản lư, tức là lớp người điều khiển, vận hành toàn bộ nền sản xuất phức tạp đó, trong việc này có cả phần đóng góp của giai cấp tư bản. Do phương pháp luận không khách quan đó, nên Marx đă rút ra những kết luận sai lầm. Thực tiễn thế giới ngay giữa thế kỷ 20 đă hoàn toàn bác bỏ những kết luận của Marx về vai tṛ của giai cấp vô sản trong xă hội, bác bỏ những điều khẳng định về những tính chất "tiên tiến nhất, có tổ chức nhất, cách mạng triệt để nhất" của giai cấp này. C̣n đến cuối thế kỷ 20, khi nền kinh tế toàn cầu hóa, cuộc cách mạng tin học tiến mạnh, kinh tế tri thức nở rộ th́ chẳng c̣n mấy ai tin vào những kết luận đó nữa. Thế mà, Marx và Engels dựa trên những kết luận sai lầm đó, đă đưa ra trong "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" (năm 1848) quan niệm về đảng của những người cộng sản và nhiệm vụ xây dựng xă hội cộng sản của giai cấp vô sản.
Công bằng mà nói, trong các tác phẩm của ḿnh, hai ông thường nhấn mạnh: cách mạng vô sản chỉ có thể tiến hành ở các nước công nghiệp phát triển, nghĩa là những nước thực sự có giai cấp vô sản, và ĐCS phải thực sự là "đảng của giai cấp vô sản" mang tính chất vô sản. Sở dĩ phải nhấn mạnh như thế v́ hai ông pḥng trước: nếu không có điều kiện căn bản đó, ĐCS sẽ là đảng của lớp nghèo không phải vô sản, "lớp đáy" của xă hội, mà Marx gọi là "lumpen-proletariat" (vô sản áo rách, vô sản lưu manh), sẽ mang nặng tính chất của các tầng lớp đó và v́ thế sẽ làm sai mục tiêu của cách mạng vô sản. Về sau, Lenin và phe cánh của ông ta tự cho ḿnh phát triển chủ nghĩa Marx th́ lại coi nhẹ điều này, ôngï cho rằng cách mạng vô sản có thể diễn ra ở các nước công nghiệp kém phát triển, nơi đang là khâu yếu nhất của chủ nghĩa tư bản. Thậm chí Lenin và phe cánh c̣n cho rằng những nước chưa qua giai đoạn phát triển chủ nghĩa tư bản cũng có thể làm cách mạng vô sản miễn là họ nhận được sự giúp đỡ của một nước mà ĐCS nắm chuyên chính vô sản.
Nếu nghiên cứu kỹ th́ có thể dễ dàng nhận thấy một số quan điểm căn bản về ĐCS của Marx và Engels ghi trong "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" khác với quan niệm và thực hành của Lenin và những lănh tụ cộng sản khác trong thế kỷ 20. Có những điều hai ông đă viết ra rất ít được những người theo chủ nghĩa Lenin sau này nhắc tới hoặc đem ra b́nh luâ.n. V́ thế, xin dẫn ra ở đây vài đoạn đáng chú ư trong "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản":
"... về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước..." (Sđd, tr.66)...
"Những người cộng sản không phải là một đảng riêng biệt, đối lập với các đảng công nhân khác" (Sđd, tr.65)...
"Họ không đặt ra những nguyên tắc phe phái nhằm khuôn phong trào công nhân theo những nguyên tắc ấỵ
Những người cộng sản chỉ khác với các đảng vô sản khác trên hai điểm: một là, trong các cuộc đấu tranh của những người vô sản thuộc các dân tộc khác nhau, họ đặt lên hàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc mà chung cho toàn thể giai cấp vô sản; hai là, trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đấu tranh giữa vô sản và tư sản, họ luôn luôn đại biểu cho lợi ích của toàn bộ phong trào" (Sđd, tr.65).
Qua những điều đó thấy rơ rằng, khi đặt cho đảng của giai cấp vô sản nhiệm vụ làm cách mạng vô sản đánh đổ chế độ tư bản chủ nghĩa bằng bạo lực, rồi dùng chuyên chính vô sản để tiêu diệt giai cấp tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản, Marx và Engels quan niệm ĐCS là một tổ chức xă hội, chứ không phải là một hội kín của những kẻ âm mưu. Cứ nh́n các đảng vô sản dưới thời hai ông, chẳng hạn, công đảng, đảng xă hội chủ nghĩa, đảng xă hô.iđân chủ... th́ thấy rơ điều này. Marx và Engels quan niệm một nền chính trị, trong đó giai cấp vô sản có nhiều đảng, chứ không phải một ĐCS duy nhất. Dĩ nhiên, không thể coi đây đă là nền chính trị đa nguyên, đa đảng theo quan niệm dân chủ hiện thời, v́ hai ông chỉ nói đến "các đảng công nhân khác" mà thôi. Hai ông không quan niệm ĐCS là một tổ chức cao nhất đứng trên các đảng vô sản khác, có độc quyền lănh đạo hay độc tôn thống trị các đảng và các tổ chức vô sản khác, như Lenin, Stalin và Mao Trạch Đông về sau đă chủ trương. Điều đáng chú ư nữa là Marx và Engels luôn luôn đề cao chủ nghĩa quốc tế, hai ông nhấn mạnh trong bất cứ trường hợp nào ĐCS không được lấy quyền lợi dân tộc làm gốc mà phải lấy chủ nghĩa quốc tế làm căn bản. Điều này th́ càng về sau, các ĐCS hoặc chỉ nói mà không làm, hoặc chỉ lợi dụng chiêu bài chủ nghĩa quốc tế vô sản để che đậy cho quyền lợi tập đoàn của ho..
Về mặt thực hành quan điểm của hai ông về đảng, Marx và Engels đă lập ra hồi năm 1864 "Liên minh công nhân quốc tế" (sau này được mệnh danh là Đệ Nhất Quốc tế), với số phân bộ không nhiều, phần lớn ở châu Âu. Trước đó, Marx và Engels cũng lập ra "Liên đoàn những người cộng sản", nhưng trên thực tế cả tổ chức này cũng không có hoạt động ǵ nổi bật, ngoài việc ra "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản". Do cuộc đấu tranh giữa các khuynh hướng trong nội bộ "Liên minh công nhân quốc tế", tổ chức này dần dần tan ră, và năm 1876 tuyên bố tự giải tán. Đến năm 1889, cuộc đại hội các đảng xă hội chủ nghĩa (ở Việt Nam thường gọi là đảng xă hội) của nhiều nước châu Âu, của Mỹ và Argentina đă thành lập "Liên minh quốc tế của các đảng xă hội chủ nghĩa" (về sau được mệnh danh là Đệ Nhị Quốc tế). Sau khi Engels mất (1895), Đệ Nhị Quốc tế bị Lenin công kích thậm tệ, lên án tổ chức quốc tế này là theo đường lối "xét lại", cải lương, cơ hội chủ nghĩa, thỏa hiệp giai cấp, tay sai của tư sản và phản bội cách ma.ng. Lenin tuyên bố là trung tâm cách mạng thế giới đă chuyển sang nước Nga và chỉ có ĐCS "bolshevik" Nga mới thật là cách mạng triệt để.
Home Xem Tiếp >>>