Thăm mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái tại Quảng Châu 

Hứa Hoành 

Liệt sĩ Phạm Hồng Thái đã yên nghỉ trong lòng đất, còn bị ông Hồ (lúc đó gọi là Lý Thụy) dựng dậy, để phục vụ cho mưu đồ mộ lính đánh thuê cho Liên xô tức QTCS 


Khi dự định thuê xe đi về phía ải Nam Quan, cửa khẩu Hoa Việt bất thành, vì có mấy người trong đoàn chúng tôi là dân bản xứ, không có giấy thông hành đi về phía biên giới, bị công an Trung Quốc đuổi trở lại, tôi lợi dụng thì giờ đi thăm các di tích lịch sử cận đại ở Quảng Châu và vùng phụ câ.n. Quảng Châu, trước kia người Tây phương viết là Canton, nay viết theo lối mới là Guangzhou. Còn tỉnh Quảng Đông là Guangdong. Quảng Châu là thủ phủ (capital) của tỉnh Quảng Đông, nằm trên sông Chu Giang (Zhujiang). 

Đầu tiên, tôi và người bạn được người anh rể dẫn đi thăm SaĐiện, khu tô giới cũ tại Quảng Châu. Sa Diện là hình ảnh ô nhục của nước Tàu thời kỳ bị các liệt cường xâu xé. Sa Diện cũng là dấu xưa của một nhà cách mạng trẻ tuổi VN, tình nguyện mang bom tới bàn tiệc để giết toàn quyền Đông Dương (Merlin). Sa Diện (không phải “Sa Điện” như sách báo từ trước tới nay viết lầm), là một hòn đảo nằm trên sông Chu giang, ba mặt giáp sông, phần còn lại là con kinh đào, để ngăn ách với phần còn lại của thành phố nầy. Sau khi thất bại trong trận Nha phiến chiến tranh (1939 - 1942), triều đình nhà Thanh (lúc đó là hoàng đế Đạo Quang), liền ký “Điều ức Nam Kinh” ngày 29/8/42: 

- Nhường đất Hong Kong cho Anh. 

- Mở 5 cửa biển cho tàu buôn Anh Pháp... vào thông thương như: Quảng Châu (Canton), Hạ Môn (Amoy), Phúc Châu (Foochow), Ninh Ba (Ningpo) và Thượng Hải (Sanghai). Từ đó, theo yêu sách của Anh, chính phủ Trung Hoa phải cắt khu đất riêng, nằm trên sông Chu giang để họ lập tô giới. Tại Thượng Hải, cũng có tô giới Pháp, tô giới Anh ... là khu vực riêng bất khả xâm pha.m. Trong tô giới, người ngoại quốc khi phạm pháp, có pháp, có luật pháp riêng của họ. Luật Trung Hoa không áp dụng trong các tô giới. Quyền đặc miễn về luật pháp ấy gọi là “lãnh sự tài phán”. Tô giới Sa Diện là một khu đất hình chữ nhựt, dài 900m, rộng 300m, mặt đầy cát, có lẽ vì thế nên gọi “Sa Diện (mặt cát, người nước ngoài dịch “sand surface”). Tiếng Quảng Châu gọi Sa Diện là “Sá mìn” (Shamian). 

Hồi đầu thế kỷ 20, Sa Diện là tô giới, nơi đặt lãnh sự quán các nước Anh, Pháp ... Khu này dành riêng cho ngoại kiều, có nhà thờ, trường học riêng, nhiều tòa nhà xây cất kiểu thuộc địa (Pháp) và thời nữ hoàng Victoria (Anh), nằm xen kẽ giữa những con đường cây cao bóng mát, có bồn hoa, bồn cỏ, cắt xén cẩn thâ.n. Sa Diện cũng có nhiều nhà hàng, khách sạn, ngân hàng dành riêng cho ngoại kiều. Thời đó, Sa Diện được nối phần đất còn lại của châu thành Quảng Châu bằng hai chiếc cầu, kiểu cầu treo, ban đêm kéo lên, làm nó biệt lập với thế giới bên ngoài. Tại mỗi đầu cầu có tấm biển “Cấm người Tàu và chó vào đây”. Trên phần đất tô giới này, có 4 con đường theo chiều dọc và 5 đường theo chiều ngang. Hiện nay vẫn còn y nguyên, vì không thể mở rộng đươ.c. Mỗi con đường đều bắt đầu bằng chữ “Shamian” như “Shamian Beijie”, Shamian 3-Jie... 

Gần như biệt lập với phần còn lại của thành phố Quảng Châu, Shamian ngày nay vẫn còn là một khu vực yên tĩnh, không rộn rịp xe cộ như các đường phố khác. Đi trên đường phố hẹp, rợp bóng mát, du khách nhàn nhã nghe cả tiếng chim hót, tiếng chuông nhà thờ. Mặt đường hẹp, chỉ vừa hai xe du lịch tránh nhau. Khi đậu, các xe phải đậu trên lề đường dành cho bộ hành. Để xóa bỏ tàn tích thời thực dân ô nhục, nhà cầm quyền CS đã hủy diệt hầu hết những ngôi nhà cổ, có giá trị lịch sử. Nhiều chỗ họ tân trang (không phục chế), khiến cho sự lai căng mới cũ, khó dung hơ.p. Chúng tôi thả bách bộ theo một đại lộ Bắc Nam, từ bên ngoài nhìn vào các tòa nhà xưa, thấy rõ những thang lầu hình trôn ốc bằng gỗ. Khu này, đặc biệt cảnh sát không cho phép người ăn xin, ăn mày vãng lai. Hiện nay, tại khu Sa Diện có các lãnh sự quán Mỹ, Ba Lan, Đức ... Tại phía đầu vàm, ăn vào con sông đào, gọi là Đầm Bạch Nga, hiện nay mọc lên một khách sạn hiện đại, liên doanh giữa công ty du lịch Quảng Châu với Hongkong. Khách sạn 5 sao nầy, có 1000 phòng, cũng lấy tên “Bạch Nga Hotel”, là muốn giữ lại một truyền thuyết về một vị anh hùng cứu nước xuất hiện tại đó. Đầm Bạch Nga cũng là nơi thanh niên VN yêu nước, tên Phạm Hồng Thái đã trầm mình, sau khi ném bom vào bàn tiệc tại khách sạn Victoria, trong tô giới Sa Diê.n. Tôi tới thăm khu Sa Diện hai lần. Lần đầu, vào khoảng 10 giờ sáng. Tôi được người anh rể hướng dẫn đến nhà hàng Victory (không phải Victoria) nằm tại góc đường Shamian Beijie và Shamian 2-Jie ăn “dỉm sấm”. Tôi hỏi người anh rể (78 tuổi): 

- Có phải nhà hàng này hồi trước là “Victoria” không? 

Anh cho biết, từ hồi anh bắt đầu hiểu biết (lớn khôn) tới bây giờ, thì nhà hàng nầy cũng vẫn là Victory hay Victoria mà thôi. Anh là người sinh tại Quảng Châu. Anh xác nhận, 50 năm trước chính nó là Victoria. Nếu quả đúng như vậy, thì nơi đây chính là nhà hàng mà nhà cầm quyền Anh đãi tiệc toàn quyền Merlin, đã bị ông Phạm Hồng Thái ném bom. Nếu đúng, thì tôi cũng là người rất hãnh diện nhìn lại khung cảnh lịch sử khi xưa. Khu đại sảnh liền đó, là một phòng rất rộng, trang hoàng lối xưa. Nếu đúng như lời anh rể tôi xác nhận, thì gian phòng nầy, tại nhà hàng mang tên “Victory” nầy là một vị trí lịch sử, một khung cảnh lịch sử, nơi ghi dấu một gương hy sinh dũng cảm của một liệt sĩ trẻ tuổi VN. Phạm Hồng Thái đã hiến mình cho tổ quốc để khơi dậy tinh thần yêu nước, đồng thời cũng cảnh cáo những người thực dân đi xâm chiếm thuộc địa đầu thế kỷ nầy. 

Ba hôm sau, tôi được anh rể tôi dẫn đi tham quan Sa Diện, lần thứ hai. Lần này chúng tôi đứng bên bờ Nam của sông Chu giang nhìn qua. Khung cảnh thoáng đãng, mát mẻ. Trên dòng sông rộng (khoảng 700m, không một ghe xuồng, chài lưới). Đưa khách qua lại giữa Sa Diện và bên nầy dòng sông, là 4 chiếc phà giống như phà Thủ Thiêm, chở hành khách đi bộ, xe đạp, hoặc xe gắn máy. Khách sạn Swan Hotel sừng sững. Hai bên bờ sông được cẩn đá hoa cương dài mút mắt. Có vườn hoa, bồn cỏ, cắt xén, săn sóc vén khéo. Đây là chỗ thừa lương của thị dân mỗi buổi sáng (tập tài chi) và buổi chiều hóng mát. 

Sau đó, tôi lại được hướng dẫn đi thăm mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái trên đồi Hoàng Hoa Cương. Đây là một khu công viên lớn, rộng 64 mẫu Tây, được khởi công xây cất từ năm 1918, do các Hoa kiều hải ngoại tài trợ. Hoàng Hoa Cương nằm về phía Đông Bắc châu thành Quảng Châu, để kỷ niệm 72 liệt sĩ trong cuộc khởi nghĩa non, bị thất bại của Quốc Dân Đảng Trung Hoa, tọa lạc tại số 2 đại lộ Trung Sơn. 

Từ ngoài, một cổng tam quan vĩ đại bằng đá rửa, phía trên có 4 chữ đại tự: “Hào Khí Trường Tồn”. Khi tôi vào cổng, thì một chiếc xe du lịch màu đen trờ tới. Một người vội bước xuống mở cửa. Một người cao lớn (có lẽ cán bộ cao cấp VC), mắc áo ngắn tay, được người hướng dẫn đi xăm xăm về phần mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái. Ông ta nhìn tôi xoi mói, nhưng không nhận diện được, vì tưởng tôi là du khách Hoa kiều hải ngoại, vì lúc ấy nhiều xe bus chở các đoàn khách Hoa kiều từ các nước cũng đến chiêm ngưỡng. 

Qua sự hướng dẫn của một người bán đồ kỷ niệm tại một gian hàng gần chỗ bước lên kỳ đài, tôi và người bạn theo đường mòn lát gạch, dưới bóng cây mát rượi, đến viếng mộ anh hùng Phạm Hồng Thái. Mộ nằm phía tay phải của khu kỳ đài, gần sát hậu hiện của đồi này. Trước mộ là một tấm bia cao 1m2, có hàng chữ Việt: “Mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái, sinh ngày 14/5/1895, hy sinh ngày 19/6/1924”. Phía dưới có hàng chữ Hán viết từ trên xuống dưới đọc được “VN Phạm Hồng Thái chi mộ”. Giữa hai hàng chữ Hán Việt là một ngôi sao đỏ (CS). Đây là một sự bịa đặt để quy công lao cho đảng CS, một sự lừa dối trắng trơ.n. Khi ông Phạm Hồng Thái hy sinh, đảng CSĐD chưa thành lập (19/6/1924). Ông Phạm Hồng Thái cũng chưa bao giờ là đảng viên đảng CS. “Hành động của Phạm Hồng Thái và tổ chức “Tâm Tâm Xã” của ông, vốn không có chút quan hệ gì với Hồ Chí Minh cả. Chính vào lúc sự kiện Sa Diện xảy ra, ông Hồ đang ở Mạc Tư Khoa ...” (Tưởng Vĩnh Kính, “HCM tại TQ”, Thượng Huyền dịch, trang 79). 

Ai là người Việt tha hương, đứng trước ngôi mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái, người đã vì nước bỏ mình mà không cảm thấy bồi hồi xúc đô.ng? Trước mắt tôi, hình ảnh người thanh niên yêu nước theo chủ nghĩa dân tộc (hoàn toàn chưa biết CS là gì, và CS lúc đó cũng chưa ra đời ở VN) là một hình ảnh cao quý. Giữa khung cảnh u trầm tịch mịch của đồi Hoàng Hoa Cương, nơi yên nghỉ của 72 liệt sĩ Trung Hoa Quốc Dân Đảng, là đất thánh muôn đời của lịch sử cách mạng Trung Hoa, và cũng là nơi an giấc ngàn thu của người chiến sĩ yêu nước VN. Tôi bồi hồi nhớ lại thời kỳ đen tối của lịch sử cách mạng VN. Hồi đầu thế kỷ 20, tại Nghệ An có một thanh niên yêu nước, tên Phạm Thành Tích, sớm nghe tiếng gọi quê hương, nên xuất dương tìm đường cứu nước.. Trước tiên, ông Tích qua Xiêm (tiền thân của Thái Lan), mới đổi ra Phạm Hồng Thái. Ông tìm cách trốn sang Trung Hoa để hoạt động, vì lúc nầy Quảng Đông là nơi có nhiều người Việt chống Pháp sống lưu vong tại đây. 

Phạm Hồng Thái là thành viên của tổ chức “Tâm Tâm Xã”, có liên hệ với tổ chức “Quang Phục Hội” của Kỳ ngoại hầu Cường Để và nhà cách mạng Phan Bội Châu. Theo Chính Đạo trong “VN Niên Biểu, trang 417: “Nhóm thanh niên nầy xuất thân từ Nghệ An, chủ trương dùng bạo đô.ng. Năm 1922, Lê Văn Phan tức Lê Hồng Sơn của nhóm này, đã nhận lệnh của Cường Để ám sát Phan Bá Ngọc, con trai lãnh tụ Văn Thân Phan Đình Phùng tại Hàng Châu”. Một hành động yêu nước táo bạo của Phạm Hồng Thái, làm chấn động dư luận trong và ngoài nước, là việc ném bom giết toàn quyền Martial Merlin (1923 - 25) tại tô giới Sa Diê.n. Khi hay tin toàn quyền Merlin trên đường công cán bên Nhựt trở về, sẽ ghé qua Quảng Châu dự tiệc, do nhà cầm quyền Anh Pháp khoản đãi. Giả làm một nhiếp ảnh viên người Nhựt, Phạm Hồng Thái mang trái bom giấu trong chiếc máy ảnh để ngụy trang, lọt vào được trong phòng tiệc, trên lầu của nhà hàng Victoria, nằm trong khu tô giới. Phạm Hồng Thái vội vàng ném trái bom vào giữa bàn tiệc của toàn quyền Merlin. Bom nổ, hỗn loạn và máu đổ. Bốn người chết liền tại chỗ, hơn 20 người bị thương, trong đó có toàn quyền Merlin: Đêm ấy là 19/6/24. Vượt hàng rào cảnh vệ, Phạm Hồng Thái chạy thoát ra ngoài, nhưng lại bị họ rượt theo bao vây tứ phía. Trước mặt là sông (đầm Bạch Nga), sau lưng là địch rượt nà, Phạm Hồng Thái liền nhảy xuống sông tự trầm. Mấy hôm sau, thi thể nổi lên. Báo chí Quảng Châu đăng tin này cho công chúng biết. Sau đó, một nhân sĩ Quảng Châu cảm động vì thấy thanh niên nầy làm việc nghĩa, nên đứng ra xin mai táng. Năm 1925, Hồ Hán Dân, người từng có chân trong nhóm lãnh tụ khởi nghĩa Quảng Châu 3.1911. lúc nầy làm tỉnh trưởng Quảng Đông, cải táng mộ, đem thi hài lên chôn tại đồi Hoàng Hoa Cương như ngày nay. Hiện tại, khu công viên với tượng đài kỷ niệm 72 liệt sĩ Quốc Dân Đảng, được CS tu bổ, gìn giữ để tưởng niệm những người quốc gia hy sinh lật đổ triều Mãn Thanh. Các liệt sĩ yên nghỉ trên đồi Hoàng Hoa Cương, đã nêu cao tinh thần bất khuất, một tấm gương yêu nước tuyệt vời, vì quốc vong thân. 

Cuối năm 1924, từ Mạc Tư Khoa, Nguyễn Ái Quốc nhận lệnh, tiền bạc và trợ cấp, trở về Quảng Châu hoạt đô.ng. Ngoài mặt, ông là thông ngôn cho Borodin, được Nga phái sang làm cố vấn cho Tôn Dật Tiên. Lúc này, Tôn chủ trương chính sách “Liên Nga, dung Cộng”. Nhiệm vụ bí mật của ông là “thực hiện sách lược về Đông phương của Liên Xô”. Tới Quảng Châu, ông bỏ tên Nguyễn Ái Quốc, ngụy trang là Lý Thụy (đối với Tàu) và Vương Sơn Nhi, hay Vương Đạt Nhân, “đồng chí Vương”, đối với người Việt tại đó. Thuở đó, Quảng Châu là nơi vận động cách mạng của Trung Hoa lẫn VN. Hai biến cố làm vang dội dư âm, về tới nước nhà: Phạm Hồng Thái ném bom giết hụt toàn quyền Merlin và nhà cách mạng lão thành Phan Bội Châu bị bắt từ Thượng Hải giải về VN. Cả hai biến cố đều không liên quan gì đến CS. Tuy nhiên, ông Hồ khai thác biến cố ấy để làm lợi cho CS. Riêng vụ cụ Phan Bội Châu bị mật thám Pháp bắt, có nguồn tin cho rằng chính ông Lý Thụy (HCM) chỉ điểm. Khi vừa tới Quảng Châu, ông Hồ dùng chiêu bài chủ nghĩa dân tộc để ngụy trang, rồi lập ra “VN Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội”, tiến hành tuyên truyền lôi kéo thanh niên VN từ trong nước mới ra, hướng họ theo chủ nghĩa CS, tức ông Hồ chiêu mộ thanh niên VN làm lính đánh thuê cho cộng sản quốc tế. Khi Phạm Hồng Thái ném bom giết toàn quyền Pháp thất bại, tự trầm, ông Hồ thấy ngay sự kiện ấy rất có ý nghĩa để ông vận động kết hợp thanh niên. Thực ra, khi hay tin “có một người Việt Nam đã ném bom tại Quảng Châu” thì khi vừa đặt chân tới đây, ông tức khắc liên lạc với “Tâm Tâm Xã”, để vận động tuyên truyền chống Pháp. Đến tháng 6/1925, ông đem “Tâm Tâm Xã” đổi thành “VN Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội”, tức tiền thân của đảng CS. Đó cũng là lúc cụ Phan Bội Châu bị cảnh sát Pháp bắt. Trong việc tuyên truyền lôi kéo thanh niên VN gia nhập “VN Thanh Niên Cách Mạng ĐCH”, ông Hồ dùng sự kiện hy sinh vì đại nghĩa của Phạm Hồng Thái để khích động hận thù Pháp, và khơi dậy tinh thần yêu nước. Rồi từ đó, ông cho họ học tập “chỉ có một con đường giải phóng dân tộc” là phải theo cách mạng vô sản. Lúc nào bản thân ông cũng ngụy trang làm một người yêu nước theo chủ nghĩa dân tô.c. Ông âm thầm thi hành mệnh lệnh của cộng sản quốc tế giao phó. Ông đem cuộc vận động cách mạng VN chia làm 2 giai đoạn: 

- Giai đoạn 1: Lấy chủ nghĩa dân tộc làm chiếc áo che ngoài, và thiết lập chính quyền dân chủ của giai cấp tư sản. 

- Giai đoạn 2: Thực sự đi vào cách mạng xã hội chủ nghĩa. 

Tờ báo “Thanh Niên”, do “Đồng chí hội” phát hành, là tiếng nói của giai đoạn 1. Nó không đề cập đến chủ nghĩa Mác Lê một cách trực tiếp, mà các luận đề thảo luận, trước tiên về chủ nghĩa dân tộc, rồi khéo léo xen vào một vài giáo điều cơ bản, cùng quan điểm Lênin, để chuẩn bị hướng đến giai đoạn 2. Nhưng trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” (chữ của ông), dùng làm tài liệu học tập cho cán bộ, ông Hồ công khai nói rõ về chủ nghĩa Mác Lê. Tài liệu nhấn mạnh đến 3 quan điểm cơ bản: 

- Nhiệm vụ của cách mạng không phải vì một thiểu số người nào, mà chính vì quảng đại giai cấp công nhân và quần chúng nông dân, do đó cần phải có tổ chức quần chúng. 

- Cách mạng tất yếu (?) phải chịu sự chỉ huy của chủ nghĩa Mác Lê? 

- Cuộc cách mạng ở trong mọi quốc gia, phải được kết hợp chặt chẽ với giai cấp vô sản quốc tế ...” (Tưởng Vĩnh Kính, “HCM tại TQ”, Thượng Huyền dịch, trang 97). 

Cho tới đầu tháng 2/1925, ông Lý Thụy đã tổ chức được vài khóa huấn luyê.n. Sau khi dẫn giải theo ý riêng, ông đưa ra một câu kết. “Chúng ta phải gia nhập đảng nàỏ” Chỉ duy nhất một đảng kiên quyết, có khả năng thực hiện, đó là đảng CS”. Rồi ông báo cáo kết quả về Mạc Tư Khoa (tường trình lần thứ 2): 

“Lúc này, tôi không phải là một người An Nam, mà là một người Tàu. Vì thế, tên tôi là Lý Thụy chứ không phải Nguyễn Ái Quốc. Chúng tôi lập được một nhóm gồm 9 người, hoạt động bí mâ.t. Hai trong số đó, đã gởi về nước: 3 người ra tiền tuyến (trong quân đội Tôn Dật Tiên), còn 1 người làm nhiệm vụ quân sự (giúp QĐD). Năm người trong số đó là đảng viên dự bị của đảng CS. Chúng tôi có 2 đoàn viên dự bị cho “Đoàn Thanh Niên CS...” 

Rồi ông Hồ xin quốc tế cộng sản $5000,00 đô la, để đặt cơ sở hoạt động ở Quảng Đông, Quảng Tây, Bangkok, và tả ngạn sông Mêkông cách 15 ngày đi bộ về Trung Kỳ. Lớp huấn luyện cán bộ CS đầu tiên mở tại số 13A đường Văn Minh, Quảng Châu dưới tấm biển: “VN Cách Mạng Đặc Biệt Huấn Luyện Ban”, với sự tài trợ của Moscou. (Đinh Phú Xuân, “Hồ Sơ Hồ Chí Minh” sắp xuất bản) 

Không có mục tiêu nào gọi là “giải phóng dân tộc, hay tranh đấu chống Pháp giành độc lập, tự do như VC đã tuyên truyền.” 

“... Vì phái bộ Borodin quá lợi dụng sự thân thiện của Quốc Dân Đảng TQ, đã mở rộng mạnh mẽ để gieo cấy các tổ chức CS và gián điệp Xô Viết vào các nước châu Á và ngay cả ở Trung Quốc, nên cuối cùng cả phái bộ bị chính phủ Trung Hoa Dân Quốc trục xuất hồi cuối năm 1927”. (Nguyễn Minh Cần, “Đảng CSVN và những biến động trong phong trào CSQT”, Tuổi Xanh xuất bản năm 2001). 

Quý độc giả có biết ông Hồ tự thuật việc qua Quảng Châu làm gián điệp và mộ lính đánh thuê cho QTCS nầy ra sao không? 

“Ở Moscou không đầy nửa năm, ông phải đi Tàu, vì ở Quảng Đông có nhiều bạn đồng chí đang chờ đợi ông. Họ gọi ông sang để tổ chức một liên đoàn những dân tộc bị trị và để kiểm điểm các cuộc vận động cách mệnh của anh em trong nước”. 

(Báo “Thông Tin” (Việt Minh Trá Hình) số 24 ngày 30/9/1945). Còn trong “Những Mẩu Chuyện Về Đời Hoạt Động của Chủ Tịch HCM”, NXB Sự Thật, Hà Nội 1976, của Trần Dân Tiên tức HCM, viết về chuyến đi làm gián điệp và mộ lính cho QTCS như sau: “Bây giờ ông Nguyễn ở Trung Quốc, ông bắt đầu đi bán thuốc lá và bán báo để sống... Đọc quảng cáo trên tờ “Quảng Châu Nhật Báo”, ông tìm đến làm phiên dịch cho ông Bô-rôđin (Borodin), cố vấn chính trị cho bác sĩ Tôn Dật Tiên và của chính phủ Quảng Châu ...”. (Dẫn lại của Chính Đạo: HCM: Con Người & Huyền Thoại, Văn Hóa xuất bản năm 1993, trang 7). 

Một chức vụ quan trọng cho cố vấn một chính phủ, mà lại đăng báo tìm người thuê mướn... Ông Hồ coi thường kiến thức của độc giả. 

Còn sách lược về phương Đông của đảng CS Liên Xô là gì? 

Chính sách “Từ điển Bách Khoa VN”, Hà Nội xuất bản năm 1995, trang 266: “Bộ phương Đông QTCS là cơ quan trực thuộc ban chấp hành QTCS. Tiền thân là Hội Đồng tuyên truyền các dân tộc phương Đông, thành lập ngày 7/9/1920. Đến ngày 23/11/1922 đổi là “Cục phương Đông của QTCS gồm hai bộ phận Trung Đông và Viễn Đông. Bộ phương Đông có nhiệm vụ nắm tình hình chính trị và chỉ đạo phong trào CS, nhằm thực hiện nghị quyết của QTCS.” Đi làm gián điệp và tay sai cho QTCS, nhưng trong tiểu sử tự thuật gọi là đi bán thuốc lá và bán báo để sống ...? Đó là tư cách của “Bác hồ”. 

Hứa Hoành